Image Ede is naast Food Valley ook Deaf Valley. Sinds de komst van verzorgingshuis De Gelderhorst is er een ware hausse aan voorzieningen voor doven. Ook het ziekenhuis gaat er nu meer aan doen. "We zijn blij met deze eerste stap." Wie had dat kunnen denken in 1972? In dat jaar komt aan de Pollenstein in Ede een bejaardencentrum met vakantieruimte voor doven, het eerste van Europa. Die toevallige komst - Ede stelt wat grond ter beschikking - heeft een sneeuwbaleffect. Voor de geestelijke zorg komt er de 

Riethorst, er komt een gebarencafe waar doven eens in de zoveel weken in een gewone kroeg zitten, tussen de rest van het uitgaand publiek, en het gebarenrestaurant in De Gelderhorst zit geregeld vol met eters uit de Randstad.

Door de samenwerking in Deaf Valley lijkt Ede een aanzuigende werking te krijgen, zegt Esther van Manen, teamleider van de dovenafdeling van GGZ-instelling De Riethorst. "We zien dat onze patienten uit de deeltijdbehandeling en inloop zich in de regio vestigen."

De dovenafdeling bestaat in zijn huidige vorm acht jaar. In het hele land zijn er maar vijf van deze teams. Een aantal hulpverleners is doof of slechthorend, waardoor er een mix is van professionele - en ervaringsdeskundigheid. Van Manen: "Doven vinden herkenning. Ze delen eenzelfde soort verleden; ze hebben vaak moeten knokken voor communicatie."

Doven hebben vaak te maken met een informatie-achterstand. Van Manen: "Ze weten vaak niet hoe dingen werken en raken in een isolement. Gebarentaal is een vrij letterlijke taal waardoor abstracte begrippen soms moeilijk zijn. Bij een bijeenkomst zei iemand na de inleiding: 'Nou, de kop is eraf!' Een aantal mensen schrok daarvan."

In de horende wereld is communicatie een probleem. "Tegen slechthorenden gaan mensen hard praten, maar dat helpt niet", zegt Van Manen.

"Een man kwam na een aanrijding op de eerste hulp", verhaalt directeur Jan Tempelaar van De Gelderhorst. "Pas na vijf dagen was er een uitslag, doordat artsen hem niet begrepen." Een bewoner werd na brandstichting zelfs onschuldig een tijd vastgehouden, omdat hij niet werd begrepen.

Zowel De Riethorst als De Gelderhorst is daarom blij met de samenwerking met ziekenhuis Gelderse Vallei en de aanpassingen daar. Dat heeft nu een speciale afdeling voor doven, met personeel dat gebarentaal beheerst en aangepaste telefoons.Van Manen: "Tot nu toe moesten onze patienten altijd met een tolk naar het ziekenhuis en alles steeds opnieuw aan iedereen uitleggen." Tempelaar: "We zijn blij met deze eerste stap. Maar in zijn algemeenheid gaat de integratie van doven traag. Zijn er tv's in het ziekenhuis, zit er geen ondertiteling bij."

Maar er is hoop. Medewerkers van het naastgelegen winkelcentrum Stadspoort kunnen bewoners van De Gelderhorst aanspreken in gebarentaal. "Dat voelt prettig", legt Tempelaar uit. "Het gaat er niet om dat er weer een nieuwe voorziening voor doven komt, doven moeten zich welkom voelen in de horende wereld."

Bron: AnnieS